Bài 46 giới thiệu cách diễn đạt trạng thái và thời điểm của hành động trong tiếng Nhật. Các cấu trúc ～ところです và ～ばかりです giúp mô tả chính xác thời điểm thực hiện hành động.
1. Từ vựng mới
| Tiếng Nhật | Hiragana | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 所 | ところ | Nơi/Lúc | いま いく ところです |
| 最中 | さいちゅう | Đang ở giữa | しごとの さいちゅうです |
| 途中 | とちゅう | Giữa chừng | とちゅうで やめました |
| 直前 | ちょくぜん | Ngay trước | しゅっぱつの ちょくぜん |
| 直後 | ちょくご | Ngay sau | しゅっぱつの ちょくご |
| 瞬間 | しゅんかん | Tức thì | その しゅんかんに |
| 時点 | じてん | Thời điểm | その じてんで |
| 段階 | だんかい | Giai đoạn | この だんかいで |
| 過程 | かてい | Quá trình | かていが たいせつです |
| 進行 | しんこう | Tiến hành | しんこうちゅうです |
| 開始 | かいし | Bắt đầu | かいしします |
| 終了 | しゅうりょう | Kết thúc | しゅうりょうしました |
| 完了 | かんりょう | Hoàn thành | かんりょうしました |
| 継続 | けいぞく | Tiếp tục | けいぞくします |
| 中断 | ちゅうだん | Tạm dừng | ちゅうだんします |
2. Ngữ pháp
2.1 ～ところです (Biểu hiện thời điểm)
Ba dạng chính:
① [Động từ từ điển] + ところです (Sắp làm)
- いま でかけるところです。→ Bây giờ tôi sắp ra ngoài.
- これから たべるところです。→ Bây giờ tôi sắp ăn.
- ちょうど はじまるところです。→ Vừa sắp bắt đầu.
② [Động từ-ている] + ところです (Đang làm)
- いま たべているところです。→ Bây giờ tôi đang ăn.
- かれは べんきょうしているところです。→ Anh ấy đang học.
- いま でんわしているところです。→ Bây giờ tôi đang gọi điện thoại.
③ [Động từ-た] + ところです (Vừa làm xong)
- いま たべたところです。→ Tôi vừa ăn xong.
- ちょうど ついたところです。→ Vừa đến nơi.
- やっと おわったところです。→ Cuối cùng cũng vừa xong.
2.2 ～ばかりです (Vừa mới)
[Động từ-た] + ばかりです
Nghĩa: Vừa mới làm xong (nhấn mạnh tính gần đây)
- にほんに きたばかりです。→ Vừa mới đến Nhật.
- けっこんしたばかりです。→ Vừa mới kết hôn.
- だいがくを そつぎょうしたばかりです。→ Vừa mới tốt nghiệp đại học.
2.3 So sánh ～たところです vs ～たばかりです
| ～たところです | ～たばかりです | |
|---|---|---|
| Nghĩa | Vừa làm xong | Vừa mới (nhấn mạnh) |
| Thời gian | Vừa xong gần đây | Rất gần đây |
| Ngoại hình | Trung tính | Nhấn mạnh tính “mới” |
| Ví dụ | 食べたところです | 食べたばかりです |
2.4 ～ているところです vs ～ています
| ～ているところです | ～ています | |
|---|---|---|
| Nghĩa | Đang làm (ngay lúc này) | Đang làm/Trạng thái |
| Thời điểm | Chỉ lúc hiện tại | Có thể là thói quen |
| Ví dụ | 食べているところです | 食べています |
2.5 Các biểu hiện thời gian khác
ちょうど (Đúng lúc):
- ちょうど でるところでした。→ Đúng lúc sắp ra ngoài.
やっと (Cuối cùng):
- やっと おわったところです。→ Cuối cùng vừa xong.
たった今 (Vừa nãy):
- たったいま かえったところです。→ Vừa nãy mới về.
2.6 ～ばかりでなく (Không chỉ～)
[Động từ/Danh từ] + ばかりでなく
- かれは えいごが はなせるばかりでなく、かけることも できます。→ Anh ấy không chỉ nói được tiếng Anh mà còn viết được nữa.
2.7 ～てばかりいる (Chỉ toàn)
[動詞-て] + ばかりいる
- まいにち あそんでばかりいます。→ Hàng ngày chỉ toàn chơi.
- ねてばかりいます。→ Chỉ toàn ngủ thôi.
🔊 🔊 Nghe mẫu câu
🔊 🔊 Nghe ví dụ
3. Hội thoại mẫu
A： こんにちは。いま なにを して いらっしゃいますか。
B： こんにちは。いま りょうりを つくっているところです。もうすぐ できあがります。
A： そうですか。わたしも かいものから かえったところです。とても つかれました。
B： それは おつかれさまでした。コーヒーでも いかがですか。いれたばかりですから、あついですよ。
A： ありがとうございます。いただきます。ところで、あたらしい しごとは どうですか。
B： はじめたばかりですから、まだ なれていませんが、おもしろいです。いま おぼえているところです。
Dịch:
A: Xin chào. Bây giờ chị đang làm gì vậy?
B: Xin chào. Bây giờ tôi đang nấu ăn. Sắp xong rồi.
A: Vậy à. Tôi vừa mới đi mua sắm về. Mệt lắm.
B: Vậy thì thật vất vả. Uống cà phê không? Vừa pha nên còn nóng lắm.
A: Cảm ơn chị. Tôi xin uống. Nhân tiện, công việc mới thế nào?
B: Vì vừa mới bắt đầu nên chưa quen nhưng thú vị lắm. Bây giờ tôi đang học.
🔊 🔊 Nghe hội thoại
4. Bài tập
Câu 1: Chọn đáp án đúng: 今___食べるところです。 a) から b) を c) に
Đáp án
a) から（これから食べる）Câu 2: Dịch sang tiếng Nhật: “Tôi vừa mới đến Nhật Bản.”
Đáp án
にほんに きたばかりです。Câu 3: Hoàn thành câu: 宿題を___ところです。（đang làm）
Đáp án
しているCâu 4: Chọn dạng đúng: 映画が終わった___です。（vừa xong） a) ところ b) ばかり c) tất cả đều đúng
Đáp án
c) tất cả đều đúng（nhưng nghĩa hơi khác）Câu 5: Điền từ thích hợp: 毎日遊んで___いる。
Đáp án
ばかり（chỉ toàn）🔊 🔊 Luyện tập C1
🔊 🔊 Luyện tập C2
🔊 🔊 Luyện tập C3
5. Kanji cần nhớ
| Kanji | Âm On | Âm Kun | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|---|
| 所 | ショ | ところ | Nơi | 所 |
| 最 | サイ | もっと(も) | Nhất | 最中 |
| 中 | チュウ | なか | Giữa | 最中 |
| 途 | ト | - | Đường | 途中 |
| 直 | チョク | ただ(ちに) | Thẳng | 直前 |
| 前 | ゼン | まえ | Trước | 直前 |
| 後 | ゴ、コウ | あと、うし(ろ) | Sau | 直後 |
| 瞬 | シュン | またた(く) | Chớp | 瞬間 |
| 間 | カン、ケン | あいだ、ま | Giữa | 瞬間 |
| 点 | テン | - | Điểm | 時点 |
6. Mẹo ghi nhớ
- るところ = Sắp làm
- ているところ = Đang làm (ngay bây giờ)
- たところ = Vừa làm xong
- たばかり = Vừa mới (nhấn mạnh)
- ばかり có nghĩa “chỉ/toàn”
- ところ chỉ thời điểm cụ thể
- ちょうど/やっと có thể kết hợp
✨ Bài tiếp theo: Bài 47: ～そうです・～らしいです — Truyền đạt và đánh giá
🎧 Bài nghe kiểm tra
🔊 🔊 問題1 — Nghe và trả lời
🔊 🔊 問題2 — Nghe và trả lời